نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

نوروپاتی محیطی چیست؟

نوروپاتی محیطی به مشکلی در اعصاب محیطی اشاره دارد. اعصاب محیطی یک شبکه پیچیده را تشکیل می دهند که مغز و نخاع را به عضلات، پوست و اندام های داخلی متصل می کند. اعصاب محیطی از نخاع بیرون می آیند و در امتداد خطوط در بدن به نام درماتوم مرتب می شوند.

به طور معمول، آسیب به یک عصب بر یک یا چند درماتوم تأثیر می گذارد. آسیب دیدن این اعصاب، ارتباط بین مغز و سایر قسمت های بدن را مختل می کند و می تواند حرکت عضلات را مختل کند، از احساس طبیعی در بازوها و پاها جلوگیری کند و باعث ایجاد درد شود.

نوروپاتی محیطی می تواند طیف وسیعی از اعصاب مختلف را تحت تأثیر قرار دهد، بنابراین می تواند به روش های مختلف بر قسمت های مختلفی تأثیر بگذارد. این عارضه می تواند بر روی یک عصب یا چندین عصب به طور همزمان تأثیر بگذارد.

همچنین با تعدادی از شرایط اساسی پزشکی مختلف همراه است و بعضی اوقات نیز دلیل مشخص شده ای برای بروز این عارضه وجود ندارد. تقریبا حدود 20 میلیون نفر در ایالات متحده به نوروپاتی مبتلا هستند.

 

حقایقی در مورد نوروپاتی محیطی

  • نوروپاتی یک عارضه شایع از تعدادی شرایط پزشکی مختلف است.
  • نوروپاتی می تواند اعصاب خودمختار، اعصاب حرکتی و اعصاب حسی را درگیر کند.
  • آسیب های جسمی، آسیب های مکرر، عفونت، مشکلات متابولیک و قرار گرفتن در معرض سموم و برخی داروها، همه می توانند منجر یه نوروپاتی شوند.
  • مبتلایان به دیابت، بیشتر در معرض خطر نوروپاتی قرار دارند.

 

انواع نوروپاتی محیطی چیست؟

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

انواع نوروپاتی محیطی

بیش از 100 نوع مختلف نوروپاتی محیطی وجود دارد. هر نوع دارای علائم منحصر به فرد و گزینه های درمانی خاص است. نوروپاتی های محیطی بیشتر براساس نوع آسیب عصبی درگیر طبقه بندی می شوند. مونونوروپاتی هنگامی رخ می دهد که فقط یک عصب آسیب دیده باشد. پلی نوروپاتی ها که شایع تر هستند، در صورت آسیب دیدن اعصاب متعدد رخ می دهد.

 

علائم نوروپاتی محیطی چیست؟

سه نوع اعصاب محیطی عبارتند از:

  • اعصاب حسی، که به پوست شما متصل می شوند
  • اعصاب حرکتی، که به عضلات شما متصل می شوند
  • اعصاب اتونومیک، که به اندامهای داخلی شما متصل می شوند

نوروپاتی محیطی می تواند یک گروه عصبی یا هر سه را تحت تأثیر قرار دهد. علائم نوروپاتی محیطی شامل موارد زیر است:

  • سوزن سوزن شدن در دست یا پاها
  • احساس می کنید که یک دستکش یا جوراب تنگ دارید
  • دردهای شدید
  • بی حسی در دست یا پاها
  • احساس ضعف و سنگینی در بازوها و پاها، که بعضی اوقات ممکن است احساس کنید که بازو یا پاهای تان قفل شذه است
  • مرتبا وسایل از دست تان رها می شود
  • یک احساس وزوز یا تکان دهنده است
  • نازک شدن پوست
  • افت فشار خون
  • اختلال عملکرد جنسی به ویژه در مردان
  • یبوست
  • مشکل هضم
  • اسهال
  • تعرق مفرط

این علائم همچنین می تواند شرایط دیگری را نشان دهد. حتماً در مورد تمام علائم خود به پزشک خود بگویید.

 

دلایل نوروپاتی محیطی چیست؟

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

دیابت یکی از شایع ترین دلایل نوروپاتی است.

افرادی که سابقه خانوادگی نوروپاتی محیطی دارند، بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند. با این وجود، عوامل مختلفی و شرایط اساسی نیز ممکن است باعث این بیماری شوند.

بیماریهای عمومی
آسیب عصبی ناشی از دیابت یکی از شایع ترین شکل های نوروپاتی است. این امر باعث بی حسی، درد و از بین رفتن احساس در اندام ها می شود. خطر نوروپاتی برای افراد زیر بیشتر است:

  • اضافه وزن دارند
  • فشار خون بالا دارند
  • بالای 40 سال هستند
  • مبتلا به دیابت هستند

براساس اطلاعات مرکز نوروپاتی محیطی دانشگاه شیکاگو (UCCPN)، تقریباً 60 درصد مبتلایان به دیابت نوعی آسیب عصبی دارند. این آسیب اغلب به دلیل بالا بودن قند خون است.

سایر بیماریهای مزمن که ممکن است باعث آسیب عصبی شود عبارتند از:

  • اختلالات کلیوی که در آن مقدار زیادی سموم در بدن ایجاد می شوند و به بافت عصبی آسیب می رسانند.
  • کم کاری تیروئید، هنگامی که بدن به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نمی کند، منجر به احتباس مایعات و فشار اطراف عصب می شود.
  • بیماری هایی که باعث التهاب مزمن می شوند و می توانند به اعصاب سرایت کنند یا به بافت همبند اطراف اعصاب آسیب وارد کنند.
  • کمبود ویتامین های E ، B-1 ، B-6 و B-12 که برای سلامت و عملکرد اعصاب ضروری هستند.

صدمه
آسیب جسمی، شایعترین علت آسیب دیدن اعصاب است. این می تواند شامل تصادفات رانندگی، سقوط یا شکستگی باشد. عدم تحرک یا نگه داشتن بیش از حد طولانی در یک موقعیت، همچنین می تواند باعث نوروپاتی شود. افزایش فشار به عصب مدیان (عصبی در مچ که احساس و حرکت دست را تأمین می کند)، باعث سندرم تونل کارپال می شود. این یک نوع متداول نوروپاتی محیطی است.

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

آسیب جسمی، یکی از دلایل نوروپاتی است.

الکل و سموم
الکل می تواند اثر سمی بر روی بافت عصبی داشته باشد و افراد مبتلا به الکلیسم شدید را در معرض خطر بیشتری برای نوروپاتی محیطی قرار دهد.

قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی مانند چسب، حلالها یا حشره کشها، چه از طریق سوء استفاده از مواد شیمیایی و چه در محیط کار، همچنین می تواند باعث آسیب عصبی شود. علاوه بر این، قرار گرفتن در معرض فلزات سنگین مانند سرب و جیوه نیز می تواند باعث این بیماری شود.

عفونت ها و اختلالات خود ایمنی
برخی ویروس ها و باکتری ها به طور مستقیم به بافت عصبی حمله می کنند. ویروس هایی از قبیل تبخال سیمپلکس، ویروس واریسلا زوستر که باعث ایجاد آبله مرغان و زونا می شود، و ویروس اپشتین بار، به اعصاب حسی آسیب می رساند و درد شدیدی را ایجاد می کند.

در صورت عدم درمان، عفونت های باکتریایی مانند بیماری لایم نیز می توانند باعث آسیب عصبی و درد شوند. افراد مبتلا به HIV یا ایدز همچنین می توانند نوروپاتی محیطی ایجاد کنند.

بیماری های خود ایمنی مانند آرتریت روماتوئید و لوپوس به روش های مختلفی بر سیستم عصبی محیطی تأثیر می گذارد. التهاب مزمن و آسیب به بافت ها در سراسر بدن و همچنین فشار ناشی از التهاب، همگی می توانند منجر به درد شدید عصبی در اندامها شوند.

داروها
برخی از داروها همچنین ممکن است باعث آسیب عصبی شوند. این شامل:

  • ضد تشنج، که مردم برای درمان تشنج مصرف می کنند
  • داروها برای مقابله با عفونت های باکتریایی
  • برخی از داروهای فشار خون
  • داروهایی که برای درمان سرطان استفاده می شود

حتما بخوانید: انواع سرطان و علائم آن

نوروپاتی محیطی چگونه تشخیص داده می شود؟

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

نحوه تشخیص نوروپاتی

ابتدا پزشک معاینه فیزیکی را انجام می دهد و در مورد تاریخچه پزشکی شما سؤال می کند. اگر آنها هنوز نتوانند نوروپاتی را در شما تشخیص دهند، آزمایشات دیگری انجام می شود که عبارتند از:

  • آزمایش خون می تواند میزان ویتامین و قند خون را اندازه گیری کرده و تعیین کند که آیا تیروئید شما به درستی کار می کند یا خیر.
  • پزشک شما همچنین ممکن است سی تی اسکن یا MRI را دستور دهد.
  • بعضی اوقات پزشک شما بیوپسی عصبی را سفارش می دهد. این یک عمل جراحی جزئی است که شامل از بین بردن مقدار کمی از بافت عصبی است که آنها می توانند تحت میکروسکوپ بررسی کنند.

الکترومیوگرافی
الکترومیوگرافی می تواند در نحوه حرکت سیگنال های عصبی بدن به عضلات شما مشکلاتی را نشان دهد. برای انجام این آزمایش، پزشک شما یک الکترود سوزنی بسیار نازک را به عضلات شما از طریق پوست وارد می کند و فعالیت الکتریکی عضلات، در یک مانیتور یا از طریق بلندگو شنیده می شود. بعضاً چند روز پس از آن منطقه دچار درد می شود.

مطالعه هدایت عصب
در یک مطالعه هدایت عصبی، پزشک الکترود را روی پوست شما قرار می دهد. سپس آنها مقادیر کمی از انرژی را از طریق اعصاب شما پالس می کنند تا ببینند آیا اعصاب به درستی سیگنال ها را منتقل می کنند یا خیر. این روش در حالی که اتفاق می افتد کمی ناراحت کننده است ، اما پس از آن نباید صدمه ببیند.

 

نمونه هایی از نوروپاتی

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

فلج تونل کارپال یکی از انواع نوروپاتی

فلج عصب اولنار، به دنبال آسیب دیدگی به آرنج رخ می دهد. و آن زمانی اتفاق می افتد که صدمه به عصب در شیار اولنار در آرنج وجود دارد.
بارها و بارها تکیه بر آرنج سبب فلج عصب اولنار شده است. شکستگی استخوان در دوران کودکی منجر به رشد نامتقارن می شود

سندرم تونل کارپال، سبب فشرده سازی اعصاب در مچ دست می شود. که یک یا هر دو دست (یک طرفه یا دو طرفه) ممکن است تحت تاثیر قرار گیرد.

فلج عصب پرونئال، با فشرده سازی های عصب پا در گردن نازک نی ( استخوان ساق پا، بین زانو و مچ پا ) ایجاد می شود. این امر باعث توانایی ضعیف در حرکت دادن پا ( تضعیف خم شدن مچ پا و واژگونی پا ) می شود. گاهی اوقات، از دست دادن حس در بخش هایی از ساق پا و کف پا وجود دارد.

فلج بل، نوروپاتی تک عصبی است که بر روی صورت تأثیر می گذارد.  این شایع ترین علت فلج صورت است که با ضعف عضلانی تمپورال یا فلج در یک طرف صورت که علائم متفاوتی در افراد مختلف دارد. فلج بل پس از رد علل دیگر مانند سکته مغزی و تومور تشخیص داده می شود. در برخی از افراد، فلج جزئی است که در آن ضعف عضلانی خفیف وجود دارد در حالی که در موارد نادر فلج کامل است و در این فلج بیمار قادر به حرکت همه عضلات نیست.

 

گزینه های درمانی برای نوروپاتی محیطی چیست؟

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

درمان نوروپاتی با کنترل قند خون

این درمان بر اساس درمان اختلال اساسی انجام می شود. اگر علت دیابت است، اطمینان از کنترل قند خون از اهمیت برخوردار است. اگر کمبود ویتامین باعث مشکل شود، اصلاح کمبود آن درمان است. بسیاری از روشهای درمانی می توانند به شما کمک کنند تا به فعالیتهای منظم خود بازگردید. بعضی اوقات ترکیبی از درمانها به بهترین وجه کار می کنند.

داروهای ضد درد
داروهای بدون نسخه (OTC) ضد درد مانند استامینوفن (تیلنول) و داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند آسپیرین و ایبوپروفن می توانند در کنترل درد متوسط ​​بسیار مفید باشند. اگر آنها را زیاد مصرف کنید، این داروها می توانند بر عملکرد کبد یا معده شما تأثیر بگذارند. پرهیز از استفاده از آنها برای مدت طولانی مهم است، به ویژه اگر به طور مرتب الکل بنوشید.

داروهای تجویزی
بسیاری از داروهای ضد درد تجویزی نیز می توانند به کنترل درد این بیماری کمک کنند. اینها شامل مسکن های مخدر، برخی داروهای ضد صرع و برخی داروهای ضد افسردگی است. سایر داروهای مفید نسخه شامل:

  • مهار کننده های سیکلواکسیژناز -2
  • ترامادول
  • تزریق کورتیکواستروئید
  • داروهای تشنج مانند گاباپنتین یا پره گابالین
  • داروهای ضد افسردگی ، مانند آمی تریپتیلین
  • سیمبالتا، که یک مهارکننده بازجذب سروتونین نوراپی نفرین است

داروهای تجویز شده برای اختلال عملکرد جنسی در مردان که شامل موارد زیر است:

  • سیلدنافیل (ویاگرا)
  • واردنافیل (لویترا ، استاکسین)
  • تادالافیل (Cialis)
  • آوانافیل (استندرا)

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

برخی از داروها می توانند به کاهش درد نوروپاتی کمک کنند.

درمانهای پزشکی
پزشک شما می تواند از چندین روش درمانی برای کنترل علائم این بیماری استفاده کند. Plasmapheresis یک انتقال خون است که آنتی بادی های تحریک کننده بالقوه را از جریان خون شما خارج می کند. اگر دچار انسداد عصبی شوید، پزشک بیهوشی را مستقیماً به اعصاب شما تزریق می کند.

تحریک عصب الکترونیکی از راه پوست (TENS)
تحریک عصب الکترونیکی از طریق پوست (TENS) برای همه کار نمی کند، اما بسیاری از افراد آن را دوست دارند. زیرا این یک درمان بدون دارو است. در طی دهها تن، الکترودهای قرار داده شده بر روی پوست مقادیر کمی از الکتریسیته را به پوست می فرستند. هدف از این درمان اختلال در اعصاب در انتقال سیگنال های درد به مغز است.

خود مراقبتی
علاوه بر تسکین دهنده درد OTC، بسیاری از افراد برای نوروپاتی محیطی از طریق زیر عمل می کنند:

  • مراقبت کایروپراکتیک
  • طب سوزنی
  • ماساژ دادن
  • مراقبه یا مدیتیشن
  • یوگا
  • ورزش منظم همچنین می تواند به کاهش ناراحتی کمک کند.

اگر مشروبات الکلی می نوشید یا سیگار می کشید، آن را قطع کنید. هر دو، یعنی الکل و دخانیات، درد عصب را تشدید می کنند و در صورت استفاده طولانی مدت باعث آسیب عصبی می شوند.

 

چگونه می توان از نوروپاتی محیطی جلوگیری کرد؟

نوروپاتی چیست؟ | علل، علائم و درمان نوروپاتی محیطی

با ترک سیگار می توانید از نوروپاتی پیشگیری کنید.

حتی اگر سابقه خانوادگی این اختلال را دارید، با انجام موارد زیر می توانید از بروز آن جلوگیری کنید:

  • اجتناب از الکل یا نوشیدن آن
  • اگر سیگار می کشید از مصرف سیگار خودداری کنید
  • خوردن یک رژیم غذایی سالم
  • ورزش منظم و متوسط

همچنین شما می توانید خطر ابتلا به نوروپاتی محیطی را توسط رعایت موارد زیر کاهش دهید:

  • دانستن اینکه  چه سمومی ممکن است در محل کار یا مدرسه به شما آسیب برساند.
  • در هنگام ورزش از پاهای خود محافظت کنید، خصوصاً ورزشهای که لگد زدن را در پی دارد.
  • هرگز سمومی مانند چسب را استنشاق نکنید.
  • اگر مبتلا به دیابت هستید، از پاهای خود مراقبت ویژه ای کنید. روزانه پاهای خود را بشویید و بازرسی کنید و پوست را با لوسیون
  • مرطوب نگه دارید.

سخن پایانی

اگر نوروپاتی شما به دلیل یک بیماری زمینه ای و قابل درمان باشد، ممکن است شما با درمان آن بیماری، جلوی نوروپاتی محیطی خود را بگیرید. اما، اگر بیماری بود که قابل درمان نباشد، می توانید علائم نوروپاتی محیطی خود را با موفقیت مدیریت کنید. با پزشک خود صحبت کنید تا بهترین روش درمانی را برای شما تعیین کند و گزینه های جایگزین و مراقبت از خود که می تواند مکمل مراقبت پزشکی شما باشد را جست و جو کنید.

منابع:

https://www.healthline.com

https://www.medicalnewstoday.com